Honduras là nước sản xuất cà phê lớn nhất Trung Mỹ. Trên bao hạt Honduras, bạn thường thấy chữ SHG, một hạng dành cho cà phê trồng ở độ cao lớn. Bài viết giải thích SHG nghĩa là gì, sáu vùng cà phê của Honduras khác nhau ra sao, cách đánh giá chất lượng hạt và hương vị bạn có thể mong đợi.
Tóm tắt nhanh
- Honduras là nước sản xuất cà phê lớn nhất Trung Mỹ và nằm trong nhóm 10 nước lớn nhất thế giới.
- SHG (Strictly High Grown) là hạng cà phê trồng ở độ cao lớn, thường từ khoảng 1.350 m trở lên. Hạt đặc và hương vị phức tạp hơn.
- Sáu vùng chính: Copán, Opalaca, Montecillos, Agalta, Comayagua và El Paraíso. Marcala là chỉ dẫn địa lý cà phê đầu tiên của Trung Mỹ.
- Phần lớn cà phê Honduras được sơ chế ướt, giống phổ biến là Catuai, Lempira, IHCAFE 90, Parainema và Pacas.
- Hương vị: caramel, chocolate, mật ong, hạnh nhân và trái cây, độ chua cân bằng.
Cà phê Honduras có vị trí thế nào trên thế giới?

Cà phê được trồng ở Honduras từ cuối thế kỷ 18. Trong thời gian dài, cà phê Honduras chủ yếu được bán làm cà phê thương mại giá thấp. Từ khi Viện Cà phê Honduras (IHCAFE) được thành lập năm 1970, nước này đầu tư mạnh vào giống, kỹ thuật và phân hạng. Hiện nay Honduras là nước sản xuất lớn nhất Trung Mỹ và có nhiều lô đạt giải Cup of Excellence.
Cà phê là nguồn sống của hơn 100.000 gia đình ở Honduras, phần lớn là nông hộ nhỏ. Địa hình đồi núi, khí hậu nhiệt đới và đất màu mỡ rất hợp với Arabica.
SHG nghĩa là gì?
Ở Trung Mỹ, cà phê được phân hạng theo độ cao vùng trồng. Ở độ cao lớn, nhiệt độ thấp làm quả chín chậm. Hạt có thêm thời gian tích lũy đường và axit, nên cứng, đặc và cho hương vị phức tạp hơn.
- SHG (Strictly High Grown): trồng ở độ cao lớn nhất, thường từ khoảng 1.350 m trở lên.
- HG (High Grown): trồng ở độ cao trung bình, khoảng 1.000 đến 1.350 m.
- CS (Central Standard): trồng ở vùng thấp hơn, dùng cho cà phê thương mại.
Ngưỡng cụ thể có thể chênh lệch giữa các nhà xuất khẩu. SHG ở Trung Mỹ tương đương với hạng SHB (Strictly Hard Bean) ở Guatemala hay Costa Rica. Bạn có thể đọc thêm về độ cao và phân hạng trong bài cà phê Kenya.
Sáu vùng cà phê Honduras khác nhau thế nào?
- Copán: phía tây, giáp Guatemala. Vị chocolate, caramel, thân dày.
- Opalaca: phía tây, gồm một phần Santa Bárbara. Vị trái cây nhiệt đới, hương hoa, độ chua sáng. Santa Bárbara có nhiều lô đạt giải cao.
- Montecillos: phía tây nam, gồm vùng Marcala. Vị trái cây mọng, độ chua sáng. Marcala được công nhận chỉ dẫn địa lý năm 2005, là chỉ dẫn địa lý cà phê đầu tiên ở Trung Mỹ.
- Agalta: phía đông bắc. Vị caramel, chocolate, hậu vị ngọt.
- Comayagua: miền trung. Vị trái cây có múi, độ chua tươi.
- El Paraíso: phía đông, giáp Nicaragua, vùng sản xuất lớn. Vị trái cây, độ chua cân bằng. Nếu thích cà phê vùng giáp ranh này, bạn có thể đọc thêm bài cà phê Nicaragua.
Làm sao đánh giá chất lượng hạt cà phê Honduras?

Khi chọn cà phê Honduras, hãy xem các yếu tố sau:
- Hạng và vùng: SHG từ một vùng cụ thể như Marcala hay Santa Bárbara thường đáng tin hơn nhãn chỉ ghi “Honduras”.
- Hạt nhân: hạt to, đều kích cỡ, màu xanh đều, ít hạt vỡ, hạt đen hay hạt sâu.
- Thu hoạch: quả được hái chọn bằng tay, chỉ hái quả chín. Mùa thu hoạch thường từ tháng 11 đến tháng 4.
- Sơ chế: phần lớn là sơ chế ướt, sau đó phơi trên sân, giàn hoặc trong nhà phơi năng lượng mặt trời. Khí hậu ẩm từng là điểm yếu khi phơi, nên lô được phơi kỹ có vị sạch hơn hẳn.
- Điểm cupping: cà phê đạt từ 80 điểm theo thang SCA được xếp vào nhóm specialty.
Các giống phổ biến là Catuai, Lempira, IHCAFE 90 và Parainema, cùng Pacas, một biến thể của giống Bourbon, và một ít Typica.
Cà phê Honduras SHG có hương vị gì?
Cà phê Honduras SHG thường có thân vị vừa, độ chua cân bằng và vị ngọt rõ. Các nốt hương hay gặp là caramel, chocolate, mật ong, hạnh nhân và trái cây nhiệt đới. Rang medium giữ được vị ngọt và trái cây. Rang đậm hơn làm vị chocolate và đắng nổi lên, nhưng vị ngọt vẫn còn.
Ví dụ, lô Honduras Barbara mà Blagu Coffee từng rang ở mức medium có hương hạnh nhân, mật ong và trái cây. Cách pha hợp nhất là pour-over hoặc French press để giữ vị ngọt. Với espresso, cà phê Honduras cho shot cân bằng, dễ uống cùng sữa.
Kết luận
Cà phê Honduras SHG là lựa chọn tốt nếu bạn thích vị ngọt, cân bằng và dễ uống. Khi mua, hãy tìm hạng SHG, vùng trồng cụ thể và ngày rang gần. Mỗi vùng mang một tính cách riêng, từ chocolate của Copán đến trái cây sáng của Marcala, nên thử nhiều lô là cách tốt nhất để tìm ra vùng hợp khẩu vị.
